Samtals 44 toppar, 36 barnaföt, 15 íþróttaföt, 12 náttföt, 5 treflar og 20 aðrar tegundir af fatnaði voru skoðaðar. Þær voru úr ull, bómull og blöndu af trefjum.
Þrjár megingerðir ósamræmis kom í ljós: trefjarnar voru rétt tilgreindar á merkingunum en uppgefið hlutfall stemmdi ekki við raunverulegt hlutfall. Í öðru lagi innihéldu sumar vörur aðrar og ódýrari trefjar en þær sem gefnar voru upp. Að lokum voru trefjar ranglega tilgreindar eða nefndar á sumum vörum. Þessi brot á reglum eru efnahagslega skaðleg og grafa undan trausti neytenda.
Blandaðar niðurstöður
Hæst var bilanatíðnin fyrir trefla, boli og barnaföt, þar sem 80%, 54% og 25% sýna féllu, talið í sömu röð.
Fyrir hina flokkana sem prófaðir voru var bilanatíðni lægri: íþróttaföt 13%, náttföt 16% og annað 40%.
Prófanir á trefjategundum sýndu að sýni sem merkt voru með blöndu af náttúrulegum og gervitrefjum höfðu hæsta bilunarhlutfallið, eða 64%, og þar á eftir komu sýni sem merkt voru með blöndu af náttúrulegum trefjum með 46% bilanatíðni. Sýni merkt 100% náttúrulegum trefjum höfðu 15% bilanatíðni. Markaðseftirlitsyfirvöld lögðu áherslu á að þessi brot á reglunum hefðu í för með sér verulega efnahagslega áhættu fyrir neytendur, grafi undan sanngjarnri samkeppni og gerðu endurvinnslu erfiða, þar sem hún krefst nákvæmrar auðkenningar á trefjum.
Sýnataka í öllu ESB
Markaðsyfirvöld á Kýpur, í Danmörku, Finnlandi, Þýskalandi, Ítalíu, Litháen, Möltu og Portúgal keyptu 104 vörur í verslunum og 28 á netinu.
Prófunin, sem framkvæmd var á viðurkenndri rannsóknarstofu á Ítalíu, leiddi í ljós að biluanatíðnin var 46% fyrir netkaup (þar með taldar vefsíður smásala) og 36% fyrir vörur keyptar í hefðbundnum verslunum.
Margar vörur, sérstaklega þær sem fluttar eru inn frá löndum utan ESB/EFTA, skorti grunnupplýsingar um framleiðanda, sem gerir framfylgd eða innköllun erfiða.
Ráðstafanir til úrbóta
Samkeppnisyfirvöld fyrirskipuðu að sölu á 18 vörum yrði hætt. Framleiðendum tveggja vara var fyrirskipað að grípa til úrbótaaðgerða en endurmerkja þurfti tvær aðrar vörur. Fyrir þrjár vörur voru rekstraraðilar beðnir um að merkja vöruna með viðeigandi viðvörunum. Í byrjun mars 2026 eru aðgerðir í gangi fyrir 24 vörur.
Alls var 41 vara skráð í Upplýsinga- og samskiptakerfi fyrir markaðseftirlit, sem er vettvangur ESB fyrir markaðseftirlitsyfirvöld til að deila niðurstöðum vöruprófana og upplýsingum um frávik til að samræma framfylgd og halda óöruggum vörum, öðrum en matvælum, af markaði.
Hátt hlutfall mistaka bendir til þess að rangar merkingar séu útbreiddar, sem undirstrikar mikilvægi áframhaldandi prófana og þörfina á að gera greinina meðvitaðri um merkingarskyldur sínar. Þegar neytendur kaupa fatnað ættu þeir að vera varkárir gagnvart mjög lágum verðum eða tilboðum sem virðast of góð til að vera sönn og kjósa frekar vörur þar sem nafn framleiðanda, heimilisfang eða vefsíða er getið á merkimiðanum. Þetta tryggir ábyrgð og rekjanleika.
Innflytjendur, dreifingaraðilar og smásalar ættu að ganga úr skugga um að merkingar og merkingar séu á öllum vörum. Bæði fyrirtæki og markaðseftirlitsaðilar verða að tryggja strangar prófanir á fullunnum flíkum og efnisrúllum.
„Neytendur og fyrirtæki þurfa að vita að merkingar á flíkunum sem þau kaupa gefa rétta mynd af trefjasamsetningu þessara flíka. Markaðseftirlitsherferðir hjálpa til við að tryggja að neytendur fái það sem þeir borga fyrir og vernda fyrirtæki gegn óréttlátri samkeppni,“ sagði Vanessa Capurso, stefnumótunarfulltrúi DG GROW.
Prófunin var hluti af verkefninu Sameiginlegar aðgerðir um samræmi vöru (JACOP) 2025. Fatnaður var einn af 11 vöruflokkum sem prófaðir voru.
Fyrir nánari upplýsingar: hafið samband við jacop2025@esn.eu
